دندان شما، ممکن است به دلایل مختلفی ترک بخورد. دلایلی نظیر دندان قروچه، آسیب دندان یا افزایش سن ایجاد شود. دندان ترکخورده، ممکن است علائمی مانند درد و تورم ایجاد کند. همچنین دندان شما ممکن است نسبت به تغییرات دما حساس باشد. دندانپزشک شما، چندین راه برای درمان دندان ترکخورده دارد. درمان بستگی به محل ترک و شدت آن دارد.
انواع مختلفی از ترکهای دندان وجود دارد، اما بیشتر آنها بر دندانهای جلویی بالا (دندانهای پیشین) و دندانهای آسیای عقبی پایین شما تأثیر میگذارند.
دندان ترکخورده چیست؟
دندان ترکخورده زمانی ایجاد میشود که چیزی به دندان شما آسیب میرساند و باعث ایجاد یک شکستگی کوچک (ترک یا شکستگی) در آن میشود. ترک ممکن است به اندازهای کوچک باشد که روی ظاهر دندان شما تأثیری نگذارد. ویا ممکن است دندان بشکند یا شکافته شود. دندانی که به شدت ترکخورده باشد، ممکن است یک وضعیت اورژانس دندانپزشکی ایجاد کند.
سندرم دندان ترکخورده (CTS) و دندان شکسته نامهای دیگر دندان ترکخورده هستند.
انواع دندان ترکخورده
در علم دندانپزشکی شکستگی دندان را به یکی از پنج دسته زیر طبقهبندی میکنند:
- دندان ترکخورده: این یک ترک عمودی است که از سطح جونده دندان شما تا خط لثه امتداد دارد. گاهی اوقات، ترک به خط لثه و ریشه دندان شما گسترش مییابد.
- خطوط ترک (ترکهای مویی): این ترکهای کوچک و بسیار نازک روی مینای دندان شما قرار دارند. این ترکهای مویی درد ندارند.
- کاسپ شکسته: اگر ترکی در اطراف پرکردگی دندان ایجاد شود، ممکن است دچار کاسپ شکسته باشید.
- دندان شکافته: همانطور که از نامش پیداست، این مورد زمانی رخ میدهد که یک ترک، دندانِ شما را به دو قسمت تقسیم کند.
- شکستگی عمودی ریشه: این ترکی است که از زیر خط لثه شما شروع میشود و به سمت سطح دندان شما حرکت میکند.
آیا ترک دندان یک آسیب جدی است؟
ترک دندان میتواند یک آسیب جدی باشد. به عنوان مثال، ترک دندان شما، راه را برای نفوذ باکتریها به پالپ دندان باز میکند و باعث آبسه دندان میشود. در صورت عدم درمان، آبسه دندان ممکن است به استخوان فک گسترش یابد.
علائم ترک دندان چیست؟
دندانهای ترکخورده همیشه علائم ایجاد نمیکنند. اما در صورت بروز علائم، علائم اصلی عبارتند از:
- درد شدید هنگام فشار بر دندان.
- حساسیت به تغییرات دما یا غذاهای شیرین.
- تورم در اطراف دندان.
- درد دندان، هنگام جویدن غذا.
بدون درمان، ترک دندان ممکن است منجر به عفونت (آبسه دندان) شود که ممکن است مشکلات جدی برای سلامتی ایجاد کند. علائم آبسه دندان عبارتند از:
- بوی بد دهان (هالیتوزیس)
- درد دندان که از بین نمیرود
- تب
- لثههای متورم
- غدد لنفاوی متورم
چه چیزی باعث ترکخوردن دندان میشود؟
شایعترین علل ترکخوردن دندان عبارتند از:
- سن: با افزایش سن، دندانها ساییده میشوند. به این ترتیب، احتمال ترکخوردن دندان افزایش مییابد. افراد ۵۰ سال به بالا، بیشتر از افراد جوان در معرض ترکخوردن دندان هستند.
- گاز زدن غذاهای سفت: یخ، آبنبات و دانههای ذرت بو داده میتوانند باعث ترک خوردن دندان شوند.
- دندانقروچه (دندانقروچه): استرس و سایر مشکلات ممکن است باعث شود دندانهای خود را به هم بفشارید و به مرور زمان، دندان شما ترک بخورد.
- آسیب دندانی: اگر به دهانتان ضربه وارد شود، ممکن است دندانتان ترک بخورد. این اتفاق در صورت زمین خوردن، آسیب ورزشی یا تصادف با وسیله نقلیه رخ میدهد.
تشخیص دندان ترکخورده
برای تشخیص شکستگی دندان، دندانپزشک در مورد علائم و علل احتمالی آن سوال خواهد کرد. در مرحله بعد:
- از شما میخواهد که یک چوب را گاز بگیرید تا ببیند آیا احساس درد میکنید یا خیر.
- دندان شما را از نظر علائم ترک و سایر آسیبها بررسی میکند.
- لثههای شما را از نظر التهاب بررسی میکند، زیرا شکستگیهای عمودی ممکن است لثههای شما را تحریک کنند.
- نوری را از دندان شما عبور میدهد تا ترک را برجسته کند (ترانس ایلومینیشن).
- روی دندان شما رنگ میمالد، تا ترک دندان بهتر دیده شود.
- برای مشاهده بهتر ترک دندان، از اشعه ایکس دندان استفاده کند. تصویربرداری ممکن است شامل یک اسکن سه بعدی به نام سی تی اسکن پرتو مخروطی (توموگرافی کامپیوتری) باشد که میتواند از بین رفتن استخوان را که ممکن است نشانه شکستگی باشد، نشان دهد.
- از یک پروب پریودنتال، برای یافتن ترک استفاده کند. پروب پریودنتال ابزاری کوچک است که میزان تحلیل استخوان دندان شما را اندازهگیری میکند.
دندان ترکخورده چگونه درمان میشود؟
درمان دندان ترکخورده بستگی به میزان آسیب دندان دارد. درمانهای رایج دندان ترکخورده عبارتند از:
- کامپوزیت دندان: دندانپزشک ترکها را با رزین کامپوزیت همرنگ دندان پر میکند.
- کانتورینگ دندان: دندانپزشک شما ممکن است لبههای ناهموار را صاف کند، مناطقی را که دندان شما بیش از حد ضربه میخورد، بررسی و تنظیم کند و دندان شما را صیقل دهد.
- روکش دندان: پزشک یک کلاهک چینی یا سرامیکی را روی دندان ترکخورده قرار میدهد.
- ونیر دندان: اینها پوستههای سفارشی هستند که روی جلوی دندان شما قرار میگیرند. ونیرها ممکن است چینی یا رزینی باشند.
- عصبکشی: دندان ترک خوردهای که به پالپ دندان شما فرو میرود، میتواند منجر به عفونت شود. پزشک، ممکن است برای برداشتن پالپ آلوده، عصبکشی انجام دهد.
- کشیدن دندان: اگر ترک دندان آسیب شدیدی به ریشه و اعصاب وارد کند، دندانپزشک ممکن است کشیدن دندان را توصیه کند.
بیشتر بخوانید: کشیدن دندان
ترمیم دندان ترکخورده چقدر طول میکشد؟
ترمیم دندان شکسته، بسته به نوع درمان، ممکن است هفتهها یا ماهها طول بکشد. دندانپزشک شما روند ترمیم را توضیح میدهد، بنابراین میدانید چه انتظاری داشته باشید. به عنوان مثال:
- روکش: دندانپزشک شما گاهی اوقات میتواند در یک روز روکش را نصب کند، اما اغلب به چندین جلسه نیاز دارد.
- کشیدن دندان: جایگزینی دندان با ایمپلنت دندان میتواند ماهها طول بکشد.
- ونیر: معمولاً دو تا سه هفته طول میکشد تا یک ونیرسرامیکی ایجاد شود تا دندانپزشک بتواند آن را روی دندان شما قرار دهد. ونیر کامپوزیتی در یک جلسه انجام میشود.
آیا همیشه به درمان برای دندان ترکخورده نیاز دارم؟
خیر، اگر دندان ترک خوردهای دارید که باعث عفونت نمیشود، درد ایجاد نمیکند یا خیلی عمیق در دندان شما گسترش نمییابد، مانند ترک مویی، ممکن است نیازی به درمان نداشته باشید.
آیا میتوانم دندان ترکخورده را در خانه ترمیم کنم؟
نه، نمیتوانید. اگر مشکوک به ترکخوردن دندان هستید، با دندانپزشک صحبت کنید. اما قبل از مراجعه، راههایی برای کاهش علائم شما وجود دارد:
- برای جلوگیری از تورم، یک کیسه یخ روی قسمت بیرونی دهان خود قرار دهید.
- برای تمیز کردن دندانهایتان، دهان خود را با آب نمک بشویید.
- برای کاهش درد و تورم، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن مصرف کنید.
اگر دندان ترکخورده داشته باشم، باید چه انتظاراتی داشته باشم؟
با درمان سریع، دندانهای ترمیمشده میتوانند سالها دوام بیاورند. و هیچ مشکل دیگری ایجاد نکنند.
اما حتی با درمان نیز، گاهی اوقات ترکهای دندان، بزرگتر یا شکسته میشوند. این موضوع، گاها میتواند منجر به از دست دادن دندان شود.
آیا میتوان از ترکخوردن دندان جلوگیری کرد؟
ممکن است همیشه نتوانید از ترکخوردن دندان جلوگیری کنید، اما اقداماتی وجود دارد که میتوانید برای کاهش احتمال ابتلا به آن انجام دهید:
- بهداشت مناسب دهان و دندان را رعایت کنید: دهان خود را تمیز نگه دارید و به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنید.
- از دهان و دندان خود محافظت کنید: اگر ورزشی انجام میدهید که احتمال ضربه به دهان یا زمین خوردن وجود دارد، از محافظ دهان استفاده کنید.
- چیزهای سفت نجوید: این شامل جویدن یخ، آبنبات سفت و ناخنهایتان میشود.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنم؟
اگر علائم ترکخوردگی دندان مانند دندان درد دارید یا اگر هنگام جویدن غذا، دندانتان درد میگیرد، به دندانپزشک مراجعه کنید. تشخیص و درمان زودهنگام میتواند به شما کمک کند از مشکلات جدیتر مانند عفونت جلوگیری کنید.
سخن پایانی
دلایل مختلفی برای ترکخوردن دندان وجود دارد. دلایلی نظیر خردکردن دانه پاپ کورن، جویدن یخ یا دندان قروچه. اما، مراجعه به دندانپزشک، تنها راه است برای کاهش احتمال تبدیل نشدن دندان ترک خورده، به یک مشکل جدیتر. دندانپزشک دندان شما را از نظر علائم آسیب معاینه کرده و درمان مناسب را توصیه میکند.
سوالات متداول
۱- آیا ترکخوردگی دندان خودبخود بهبود مییابد؟
نه، ترکخوردگی دندان نمیتواند خودبخود بهبود یابد، اما درمان ممکن است دندان شما را نجات دهد. ترمیم دندان شکسته، میتواند خطر آسیب بیشتر و عفونت را کاهش دهد.
۲- اگر فکر میکنم دندانم ترکخورده است، چه کاری باید انجام دهم؟
در اسرع وقت به دندانپزشک خود مراجعه کنید. درمان زودهنگام میتواند به جلوگیری از بدتر شدن ترک کمک کند.
۳- مهمترین نشانههای ترک خوردگی دندان چیست؟
- درد، هنگام جویدن.
- حساسیت به گرما یا سرما.
- دردی که میآید و میرود.
۴- چرا دندانها ترک میخورند؟
ترکخوردن دندان، دلایل مختلفی دارد. از جمله:
- دندان قروچه یا فشردن دندانها.
- پرکردگیهای بزرگ که دندان را ضعیف میکنند.
- گازگرفتن غذاهای سفت مانند یخ، هسته میوه، استخوان یا شیرینیهای سفت.
- ضربه یا آسیب ناگهانی به فک.
.
