بدترین غذاها و نوشیدنی‌های مضر برای دندان

آنچه می‌خورید و می‌نوشید تأثیر زیادی بر سلامت دهان و دندان شما دارد. در حالی که برخی غذاها به محافظت و تقویت دندان‌های شما کمک می‌کنند، برخی دیگر می‌توانند باعث آسیب جدی شوند – که منجر به پوسیدگی، فرسایش مینای دندان و لک شدن دندان می‌شود.

آگاهی از بزرگترین عوامل آسیب‌زا، می‌تواند به شما کمک کند تا انتخاب‌های هوشمندانه‌تری برای حفظ سلامت لبخند خود داشته باشید. ما در این مقاله از کلینیک دندانپزشکی دکتر منوچهر هاشمی بدترین غذاهای مضر برای دندان و راه‌های جلوگیری از آسیب به دندان را مورد بررسی قرار می‌دهیم. با ما همراه باشید.

غذاها و نوشیدنی‌هایی که به دندان‌های شما آسیب می‌رسانند

در ادامه با بدترین خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های مضر برای دندان آشنا می‌شوید:

شیرینی‌ها و تنقلات شیرین

چرا شیرینی‌ها و تنقلات شیرین جزو خوراکی‌های مضر برای دندان هستند؟ شکر باکتری‌های موجود در دهان شما را تغذیه می‌کند. این باکتری‌ها وقتی شکر را تجزیه و از آن تغذیه می‌کنند، اسیدهایی در دهان شما ایجاد می‌شود که باعث تخریب مینای دندان و در نهایت پوسیدگی مینای دندان می‌شوند.

در حالی که  آب‌نبات‌های سفت بی‌ضرر به نظر می‌رسند، اما خوردن بیش از حد آنها و قرار گرفتن مداوم در معرض قند می‌تواند برای دندان‌های شما مضر باشد. آب‌نبات‌های سفت همچنین دندان‌های شما را در معرض خطر قرار می‌دهند زیرا علاوه بر اینکه پر از قند هستند، می‌توانند باعث ایجاد شکستگی یا لب‌پریدگی دندان نیز بشوند. جایگزین بهتر؟ آدامس بدون قندی که دارای مجوز سازمان غذا و دارو است، بجوید.

بیشتر بخوانید: جویدن آدامس برای دندان‌ها مفید است یا مضر؟

بدترین خوراکی‌های مضر برای دندان: شیرینی، تافی، شکلات، بیسکویت و کیک. خوراکی‌های شیرین چسبنده یا جویدنی به ویژه مضر هستند زیرا مدت بیشتری به دندان‌ها می‌چسبند.

نوشیدنی‌های شیرین و گازدار

اگر می‌خواهید بدانید چرا نوشیدنی‌های شیرین و گازدار برای دندان مضر هستند باید گفت این نوشیدنی‌ها سرشار از شکر و اسیدهایی هستند که مینای دندان را تضعیف کرده و باعث پوسیدگی می‌شوند.

وقتی غذاهای شیرین می‌خورید یا نوشیدنی‌های شیرین را برای مدت طولانی می‌نوشید، باکتری‌های پلاک، از قند موجود در این مواد برای تولید اسیدهایی استفاده می‌کنند که به مینای دندان، سطح سخت دندان شما، حمله می‌کنند. اکثر نوشیدنی‌های گازدار، از جمله نوشابه رژیمی، اسیدی هستند و بنابراین برای دندان‌های شما مضر هستند. نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند کولا نیز می‌توانند دهان شما را خشک کنند. اگر نوشابه مصرف می‌کنید، سعی کنید در کنار آن یک فنجان آب بنوشید.

هیچ نوشابه گازدار معمولی را نمی‌توان دوست دندان دانست. اما با این حال نوشابه مشکی (کوکا) ضرر بیشتری برای دندان دارد.
ترتیب تقریبی مضر بودن نوشابه‌های گازدار برای دندان به صورت زیر است:
۱- نوشابه مشکی (کولا) : معمولاً بدترین
۲- نوشابه زرد (مانند فانتا): تقریباً نزدیک به کولا
۳- نوشابه سفید یا شفاف (مانند اسپرایت یا سون‌آپ): گاهی کمی کمتر، اما همچنان مضر

نوشابه کولای معمولی به چند دلیل از سایر نوشابه‌ها مضرتر است:

• اسیدی است (وجود اسید فسفریک)
• قند بالایی دارد
• رنگدانه‌های تیره می‌توانند باعث لکه روی دندان شوند.

یک نکته مهم:: برای پوسیدگی دندان، تعداد دفعات مصرف از نوع نوشابه مهم‌تر است.

بدترین نوشیدنی‌های مضر برای دندان: کولا، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، نوشیدنی‌های ورزشی و چای سرد شیرین. حتی نوشیدنی‌های گازدار بدون قند نیز به دلیل محتوای بالای اسیدشان می‌توانند مضر باشند.

میوه‌ها و آب‌میوه‌های اسیدی

چرا میوه‌ها و آب‌میوه‌های اسیدی برای دندان مضر هستند؟مرکبات و آب‌میوه‌ آن‌ها حاوی مقادیر زیادی اسید هستند که می‌توانند به مرور زمان مینای دندان را از بین ببرند.

بنابراین اگرچه کمی لیمو یا لیموترش می‌تواند یک لیوان آب ساده را به یک نوشیدنی لذت‌بخش تبدیل کند، اما همیشه بهترین انتخاب برای دهان شما نیست. میوه‌ها و آبمیوه‌های مرکبات همچنین می‌توانند زخم‌های دهان را تحریک کنند.

بدترین خوراکی‌های مضر برای دندان: پرتقال، لیمو، لیموترش، گریپ‌فروت و آب‌میوه آن‌ها. نوشیدن آبمیوه از طریق نی می‌تواند به کاهش تماس با دندان‌ها کمک کند.

نان سفید و کربوهیدرات‌های تصفیه شده

چرا؟ غذاهای نشاسته‌ای در دهان به قند تجزیه می‌شوند و می‌توانند بین دندان‌ها بچسبند و خطر پوسیدگی را افزایش دهند.

بدترین خواکی‌های مضر: نان سفید، چیپس، کراکر، ماکارونی و پیتزا. در صورت امکان غلات کامل را انتخاب کنید.

میوه‌های خشک

چرا؟ آنها ممکن است سالم به نظر برسند، اما میوه‌های خشک چسبنده و سرشار از قند هستند و به اندازه شیرینی‌ها مضر هستند.

وقتی صحبت از انتخاب میان وعده‌های سالم می‌شود، بسیاری از مردم میوه‌های خشک را در صدر لیست قرار می‌دهند. اما بسیاری از میوه‌های خشک چسبنده هستند. غذاهای چسبناک می‌توانند به دندان‌های شما آسیب برسانند زیرا تمایل دارند بیشتر از سایر انواع مواد غذایی روی دندان‌ها بمانند. اگر مرتباً میوه‌های خشک می‌خورید، حتماً بعد از آن دهانتان را با آب بشویید و با دقت مسواک بزنید و نخ دندان بکشید.

بیشتر بخوانید: روش صحیح مسواک زدن در ۵ مرحله

بدترین خوراکی‌های مضر: کشمش، زردآلو خشک، خرما و انجیر. میوه تازه گزینه بسیار بهتری است.

قهوه و چای

چرا؟ این نوشیدنی‌ها می‌توانند به مرور زمان دندان‌ها را لکه‌دار کنند و در صورت شیرین شدن، به پوسیدگی کمک می‌کنند.

متأسفانه بسیاری از مردم نمی‌توانند در برابر اضافه کردن شکر مقاومت کنند. قهوه و چای کافئین‌دار نیز می‌توانند دهان شما را خشک کنند. نوشیدن مکرر قهوه و چای نیز ممکن است دندان‌های شما را لکه‌دار کند. اگر چای و قهوه مصرف می‌کنید، حتماً مقدار زیادی آب بنوشید و سعی کنید افزودنی‌های آن را به حداقل برسانید.

بدترین نوشیدنی‌های مضر برای دندان: قهوه سیاه، چای سیاه و لاته‌های طعم‌دار شیرین. نوشیدن آب در کنار آنها می‌تواند به کاهش لکه‌دار شدن کمک کند.

نوشیدنی‌های الکلی

چرا؟ الکل دهان را خشک می‌کند، تولید بزاق را کاهش می‌دهد و دندان‌ها را در برابر پوسیدگی آسیب‌پذیرتر می‌کند.

الکل باعث کم آبی بدن و خشکی دهان می‌شود. افرادی که بیش از حد الکل می‌نوشند، ممکن است به مرور زمان متوجه شوند که جریان بزاق آنها کاهش می‌یابد که می‌تواند منجر به پوسیدگی دندان و سایر عفونت‌های دهانی مانند بیماری لثه شود. مصرف زیاد الکل همچنین خطر ابتلا به سرطان دهان را افزایش می‌دهد.

بدترین نوشیدنی‌های مضر برای دندان: شراب قرمز و سفید (هر دو بسیار اسیدی)، کوکتل‌ها و نوشیدنی‌های الکلی با میکسرهای شیرین.

تکه‌های یخ و غذاهای سفت

چرا؟ جویدن غذاهای سفت می‌تواند دندان‌های شما را لب‌پر کند یا باعث ترک خوردگی دندان شود و منجر به آسیب طولانی‌مدت شود.

بسیاری از افراد فکر می‌کنند یخ برای سلامت دندان‌هایشان خوب است؛ به هر حال، از آب ساخته شده است و حاوی هیچ نوع قند یا افزودنی دیگری نیست. اما جویدن یخ نیز مانند هر ماده سفت دیگری می‌تواند دندان‌های شما را آسیب‌پذیر کند و به مینای دندان آسیب برساند.

بدترین خوراکی‌های مضر: تکه‌های یخ، شیرینی‌های سفت و دانه‌های ذرت بو داده.

چگونه آسیب ناشی از غذاهای مضر برای دندان را کاهش دهیم

• بعد از مصرف غذاهای شیرین یا اسیدی آب بنوشید. نوشیدن آب به شستشوی مواد مضر کمک می‌کند.
• برای نوشیدنی‌های اسیدی از نی استفاده کنید. این کار تماس مستقیم با دندان‌های شما را به حداقل می‌رساند.
• مصرف میان وعده را محدود کنید. تغذیه مکرر به باکتری‌ها فرصت بیشتری برای تولید اسیدهای ایجاد کننده پوسیدگی می‌دهد.
• در زمان مناسب مسواک بزنید. پس از مصرف غذاهای اسیدی حداقل 30 دقیقه صبر کنید و بعد مسواک بزنید تا از پخش شدن بیشتر اسید بخوبی جلوگیری شود.

نکات پایانی

لازم نیست مصرف این غذاها و نوشیدنی‌ها مضر برای دندان را به طور کامل قطع کنید، اما توجه به تعداد دفعات مصرف آنها – و انجام اقداماتی برای به حداقل رساندن اثرات آنها – می‌تواند در دراز مدت به محافظت از لبخند شما کمک کند.

اگر همچنین برایتان سوال پیش آمده است که غذاهای مفید برای دندان چه غذاهایی هستند، مقاله ده خوراکی مفید برای دندان‌ از کلینیک دندانپزشکی دکتر منوچهر هاشمی راهنمایی جامع برای شما خواهد بود.

سوالات متداول

۱- بدترین خوراکی برای دندان چیست؟

مواد قندی بدترین خوراکی‌ها برای سلامت دندان هستند.

۲- بدترین نوشیدنی برای دندان چیست؟

نوشیدنی‌های شیرین نظیر آبمیوه‌های آماده و چای شیرین بدترین نوشیدنی برای سلامت دندان‌های شما هستند.

۳- آیا شیر برای دندان ضرر دارد؟

شیر جزو بدترین مواد غذایی مضر برای دندان نیست اما به دلیل وجود مقدار کمی قند لاکتوز در شیر می‌توانید بعد از مصرف آن، با نوشیدن مقدار کمی آب دهانتان را تمیز کنید.

۴- آیا جویدن یخ برای سلامت دندان ضرر دارد؟

بله. جویدن یخ هم مانند هر ماده غذایی سفت دیگری می‌تواند به دندان شما آسیب برساند.

۵- چه خوراکی‌هایی برای دندان مفید هستند؟

خوراکی‌های مفید برای دندان، موادی هستند که کلسیم، فسفر و سایر مواد معدنی مورد نیاز دندان را تامین می‌کنند. موادی نظیر لبنیات، سبزیجات تازه و مغزها.